Anh T. nhảy xuống xe, vừa thở vừa nói:

"Anh ơi, may quá anh mở cửa sớm! Đêm qua gió bão giật mạnh quá làm gãy một nhánh cây xoài to đè gập đường dây điện kéo từ cột ngoài ngõ vào nhà em. Giờ sợi dây điện bọc nhựa màu đen sà xuống đè bẹp dí vào mép mái tôn chuồng cu trên tầng hai, mỗi lần gió thổi cọ xát nghe tiếng vo vo xẹt lửa li ti. Em định vác cái thang nhôm với cây sào tre leo lên gạt nhánh cây với nhấc sợi dây ra khỏi mái tôn, nhưng vợ em cản ghê quá không cho leo. Em chạy sang nhờ anh coi giùm cái thang nhôm này có bọc cao su cách điện không để em trèo lên làm cho xong, chứ để rứa cả nhà không dám mở cửa ra ban công."

Tôi nghe tới đoạn "vác thang nhôm trèo lên mái tôn sau mưa" mà lạnh toát cả sống lưng. Tôi giữ chặt lấy vai anh T., quát dứt khoát:

"Chú đứng yên đó cho tôi! Vợ chú cản là cứu cả gia đình chú một bàn thua trông thấy đó! Tuyệt đối không được vác thang nhôm, không được bước nửa bước chân lên cái mái tôn ướt sũng đó lúc này! Chú đang đứng trước một cái bẫy truyền điện cực kỳ nguy hiểm mà chú tưởng là chuyện vặt hay sao?"

Mái tôn ướt sũng và chiếc bẫy điện giấu mặt

Tôi kéo anh T. vào trong tiệm, chỉ cho anh thấy mức độ hiểm họa thực tế của một mái tôn kim loại sau mưa bão:

Rất nhiều người dân mình có một thói quen cực kỳ liều lĩnh: Hễ thấy cành cây ngã hay dây điện vướng mái nhà là tiện tay kiếm cây gậy, cây sào, thậm chí đi chân trần hoặc mang dép xốp trèo thẳng lên mái tôn để gỡ. Họ nghĩ đơn giản rằng dây điện có bọc lớp vỏ nhựa cách điện thì chạm vào mái tôn làm sao có điện được.

Thế nhưng, thực tế nghiệt ngã hơn rất nhiều:

Thứ nhất, vỏ bọc dây điện ngoài trời qua năm tháng dầm mưa dãi nắng đã bị lão hóa, giòn vụn và rạn nứt li ti. Khi cành cây nặng hàng chục ký đè lên, sức căng kéo giật sợi dây cọ xát liên tục vào mép tôn sắc như dao cạo, lớp nhựa cách điện sẽ bị khía rách trong tích tắc, để lộ lõi đồng trần chạm trực tiếp vào tấm tôn mạ kẽm.

Thứ hai, toàn bộ mái tôn sau trận mưa lớn bị phủ một màng nước mưa dẫn điện. Dòng điện hai trăm hai mươi vôn từ lõi dây rò rỉ sẽ biến toàn bộ diện tích mái tôn, hệ khung xà gồ sắt, đinh vít liên kết và thậm chí cả bức tường gạch ngấm nước mưa thành một mặt phẳng mang điện thế cực cao.

Thứ ba, chiếc thang nhôm là vật dẫn điện hoàn hảo. Dù chân thang có bọc một mẩu cao su mỏng, nhưng khi đặt trên nền sân ướt sũng nước mưa, chỉ cần người trèo chạm tay vào mép tôn hoặc khung sắt là dòng điện sẽ phóng qua thân thể truyền thẳng xuống đất gây co giật cơ bắp tức thì, người trèo sẽ ngã ngửa từ trên cao xuống đất đập đầu chấn thương sọ não trước khi kịp nhận ra mình bị điện giật.

Việc nào tuyệt đối không được tự làm?

Tôi lấy chiếc bút thử điện cảm ứng không tiếp xúc và đôi ủng cao su cách điện chuyên dụng trong tủ đồ nghề ra, rồi cùng anh T. quay về nhà anh để khảo sát thực tế.

Đứng dưới mặt đất nhìn lên, tôi chỉ rõ cho anh T. ranh giới sinh tử giữa việc của thợ chuyên nghiệp và việc của người dân:

Những việc TUYỆT ĐỐI KHÔNG TỰ LÀM:

• Tuyệt đối không trèo lên mái nhà, trèo lên cây hoặc ban công khi dây điện còn đang tiếp xúc với kết cấu kim loại và thời tiết còn ẩm ướt.
• Tuyệt đối không dùng sào tre, sào gỗ tươi hay ống nhựa để chọc, đẩy dây điện. Cây tre tươi chứa nhiều nước dẫn điện, còn ống nhựa mỏng khi gặp dòng điện phóng hồ quang vẫn có thể bị đánh thủng.
• Tuyệt đối không dùng tay không chạm vào các cánh cổng sắt, hàng rào kim loại, lan can ban công hoặc ống thoát nước mưa bằng sắt nối liền với mái tôn bị sự cố.

Những việc gia đình PHẢI LÀM NGAY lập tức

Đứng dưới sân nhà anh T., tôi hướng dẫn anh thực hiện ngay các biện pháp cô lập an toàn:

Bước một, ngắt ngay lập tức cầu dao hoặc atomat tổng trong nhà.
Mặc dù sợi dây bị đè là dây nguồn phía ngoài trước công tơ dẫn vào, nhưng việc ngắt atomat tổng trong nhà sẽ giúp triệt tiêu nguy cơ dòng điện rò chạy ngược vào các thiết bị điện tử, bình nóng lạnh hoặc đường dây ngầm bên trong nhà.

Bước hai, dùng bút thử điện cảm ứng kiểm tra ranh giới an toàn.
Tôi cầm chiếc bút thử điện cảm ứng đưa lại gần bức tường rào và cây cột sắt đỡ mái hiên tầng một. Đèn đỏ trên bút nhấp nháy liên hồi kèm tiếng tít tít dồn dập: dòng điện rò từ mép mái tôn tầng hai đã lan truyền qua khung xà gồ xuống tận cây cột sắt dưới đất. Anh T. nhìn thấy cảnh tượng đó mà toát mồ hôi hột, hai chân run lẩy bẩy.

Bước ba, phong tỏa khu vực nguy hiểm và dán biển cảnh báo.
Chúng tôi lấy cuộn dây nilon chăng ngang lối dẫn ra sân sau và cửa bước ra ban công chuồng cu, dán một tờ giấy ghi chữ to rõ ràng: "Khu vực rò điện nguy hiểm, cấm lại gần". Nhắc nhở vợ con anh T. sinh hoạt tạm thời ở phòng phía trước, đi dép cao su khô ráo trong nhà.

Bước tư, gọi ngay cho số điện thoại nóng của Điện lực địa phương (tổng đài chăm sóc khách hàng điện lực miền Trung 19001909).
Tôi hướng dẫn anh T. nói ngắn gọn, chính xác vị trí và mức độ nguy cấp: "Báo cáo sự cố bão làm gãy cây đè đứt vỏ dây điện chạm trực tiếp vào mái tôn nhà dân tại địa chỉ cụ thể, hiện tại mái tôn và cột sắt đang nhiễm điện nặng, đề nghị đơn vị cắt điện trạm biến áp nhánh và cử xe thang chuyên dụng tới xử lý khẩn cấp".

Sự sòng phẳng với sinh mạng của chính mình

Chỉ chưa đầy ba mươi phút sau, xe cẩu chuyên dụng của đội sửa chữa điện lực quận Cẩm Lệ đã có mặt. Hai người thợ điện lực mặc đồ bảo hộ cách điện cao thế, mang găng tay cao su cách điện dày cộp, dùng cưa máy cắt tỉa nhánh cây xoài, ngắt nguồn điện nhánh rồi nhấc sợi dây cáp lên, bọc lại ba lớp băng cách điện chuyên dụng và kéo căng lại đường dây trên giá đỡ sứ cách điện mới.

Khi mọi việc hoàn tất, mái tôn khô ráo và bút thử điện không còn báo tín hiệu rò rỉ, người thợ điện lực quay sang bắt tay anh T.:

"Bác xử lý rào chắn và gọi điện báo cho chúng tôi sớm là rất chuẩn xác. Mấy năm trước có vụ người dân tiếc tiền gọi thợ, tự vác gậy tre trèo lên mái tôn gỡ dây sau bão đã bị điện giật ngã từ tầng hai xuống đất gãy xương sườn chấn thương nặng rồi đó bác."

Người thợ điện lực lên xe rời đi. Vợ anh T. từ trong nhà bước ra, bưng hai ly nước chanh đá mát lạnh đưa cho tôi và chồng, mắt rơm rớm cảm ơn.

Anh T. ngồi bệt xuống thềm nhà, tu một hơi cạn ly nước rồi nhìn lên mái nhà, giọng trầm lại:

"Đúng là suýt nữa thì em hại cả nhà rồi anh ạ. Cứ nghĩ mình đàn ông khỏe mạnh, trèo lên một cái là xong, ai ngờ cái chết nó rình rập dưới lớp nước mưa mà mình không thấy."

Tôi vỗ vai người bạn hàng xóm, cười nhẹ:

"Người bản lĩnh ngoài đời không phải là người dám liều mạng làm những việc mình không hiểu biết. Biết cái gì mình làm được để tự tay sửa chữa, và biết cái gì nguy hiểm vượt tầm tay để lùi lại nhường cho thợ chuyên môn, đó mới là sự khôn ngoan giữ gìn tổ ấm của mình được dài lâu."