Hai đứa dắt tay nhau vào tiệm, trên tay cầm theo một bản vẽ phác thảo sơ đồ điện nước của căn nhà cấp bốn có gác lửng mà hai đứa vừa thuê chung ở mạn Hòa Cường Nam để chuẩn bị cho tổ ấm sau ngày cưới.

T. vừa xem mấy mẫu công tắc đèn và vòi hoa sen, vừa quay sang bàn bạc với D. một cách rất tự nhiên:

"Anh D. coi nè, loại công tắc này giá vừa phải mà nhựa chịu nhiệt tốt, mình dùng loại này cho phòng khách với bếp. Còn bình nước nóng thì mình chọn loại chống giật xịn của Nhật Bản nghe anh, đắt hơn năm trăm ngàn nhưng an toàn tuyệt đối, khoản này trích từ quỹ dự phòng gia đình tháng này nghe."

D. cười hiền lành, rút cuốn sổ tay bìa da nhỏ từ trong túi xách ra ghi chép tỉ mẩn từng con số:

"Nhất trí với em. Hôm nay ngân sách mua vật tư điện nước của mình là sáu triệu rưỡi, mua xong đợt này là mình vẫn còn dư một triệu hai cho vào quỹ mua rèm cửa tháng sau."

Tôi đứng bên cạnh nghe hai đứa trao đổi mà không khỏi ngạc nhiên và thích thú. Thường thì các cặp đôi trẻ chuẩn bị làm đám cưới ghé tiệm tôi hay xảy ra hai trạng thái: hoặc là e ngại ngượng ngùng không dám nhắc đến giá cả vì sợ mang tiếng thực dụng, hoặc là bắt đầu cãi cọ, tị nạnh nhau xem ai phải trả tiền cho món đồ này món đồ kia.

Nhưng ở T. và D., chuyện tiền nong lại được đưa ra thảo luận một cách đàng hoàng, rành mạch, tôn trọng và tràn đầy sự ăn ý.

Tôi pha ấm trà sen thơm ngát, mời hai đứa ngồi xuống chiếc bàn gỗ trước thềm:

"Hai đứa tụi con chuẩn bị cưới nhau mà bàn chuyện tiền bạc rạch ròi, êm thấm dữ hỉ! Hiếm có cặp đôi trẻ nào chuẩn bị bước vào hôn nhân mà ngồi tính toán tài chính với nhau nhẹ nhàng như không như rứa đó."

1. Cái bẫy "Yêu nhau thì tiền bạc quan trọng gì"

T. đỡ lấy chén trà tôi đưa, mỉm cười giải thích:

"Dạ chú ơi, trước khi đi đến quyết định cưới, bọn con đã ngồi lại với nhau suốt mấy buổi tối để nói hết mọi chuyện về tiền bạc đó chú. Hồi mới yêu nhau, bạn bè con nhiều người cũng bảo: Đang yêu đương lãng mạn mà lôi tiền bạc ra nói chuyện nghe sòng phẳng, thực dụng quá, mất hết cả cảm xúc. Nhưng con thấy chính cái suy nghĩ né tránh đó mới là thứ giết chết tình yêu nhanh nhất khi bước vào đời sống vợ chồng."

Tôi gật gù tán thành sâu sắc lời con bé. Cái quan niệm "Yêu nhau thì tiền bạc quan trọng gì, của anh cũng là của em" nghe qua thì rất bay bổng, lãng mạn, nhưng thực chất đó là một sự trốn tránh thực tế vô cùng ấu trĩ.

Rất nhiều cặp đôi khi yêu nhau thì hào phóng tột cùng, sẵn sàng chi cả tháng lương để mua quà tặng đắt tiền, đi du lịch sang chảnh để lấy lòng nhau, nhưng tuyệt nhiên giấu kín tình trạng tài chính thật của mình. Người thì giấu khoản nợ thẻ tín dụng, người thì giấu gánh nặng phải gửi tiền về chu cấp cho gia đình ở quê, người thì ôm ấp những thói quen tiêu xài hoang phí vô tội vạ.

Họ nghĩ rằng cứ cưới nhau về rồi mọi thứ sẽ tự khắc đâu vào đấy. Nhưng chiếc nhẫn cưới và tờ giấy hôn thú không có phép màu biến tiền nợ thành tiền có.

Khi bước qua ngưỡng cửa hôn nhân, áp lực của tiền thuê nhà, tiền điện nước, tiền ma chay cưới hỏi, tiền khám thai và sau này là tiền tã sữa của con cái sẽ ập xuống như một trận cuồng phong. Lúc đó, sự mập mờ tài chính trước hôn nhân sẽ biến thành ngòi nổ cho những cuộc chiến tranh lạnh triền miên. Người này nghi ngờ người kia giấu quỹ đen, người kia ấm ức vì phải nai lưng gánh món nợ từ trên trời rơi xuống của bạn đời. Tình yêu màu hồng ban đầu sẽ nhanh chóng bị bóp chết dưới sức nặng của sự nghi kỵ và thất vọng.

2. Bản hợp đồng tâm linh: Minh bạch để giải phóng tâm hồn

"Rứa hai đứa tụi con đã ngồi lại nói rõ những chuyện chi với nhau rồi?" Tôi hỏi D.

Chàng kỹ sư trẻ lật mở những trang sổ tay ghi chép nắn nót, giọng nói đầy sự chân thành:

"Dạ thưa chú, bọn con chia sẻ hết toàn bộ ba điều cốt tử:

Thứ nhất là tình trạng tài chính hiện tại. Con nói rõ với T. mức lương cứng của con ở nhà máy là mười bốn triệu đồng, thêm tiền làm thêm giờ thì trung bình khoảng mười sáu triệu đồng. Con cũng công khai luôn khoản nợ sinh viên thời đại học con đang trả góp mỗi tháng một triệu rưỡi, còn đúng tám tháng nữa là hết. T. cũng chia sẻ mức thu nhập mười ba triệu đồng của cô ấy và khoản tiền tiết kiệm hai năm qua. Bọn con không giấu nhau một đồng nào.

Thứ hai là trách nhiệm với gia đình hai bên. Ba mẹ con ở quê Quảng Ngãi làm nông nghiệp, tuổi đã cao nên mỗi tháng con gửi về biếu ba mẹ hai triệu đồng tiền thuốc men. T. cũng có mẹ già ở Hội An. Bọn con thống nhất đưa khoản phụng dưỡng cha mẹ hai bên vào danh mục cố định hàng tháng, công khai và bình đẳng như nhau, không ai phải giấu giếm hay lén lút gửi tiền riêng.

Thứ ba là cơ chế quản lý chi tiêu chung và quyền tự do riêng. Bọn con mở một tài khoản ngân hàng chung. Hàng tháng, sau khi nhận lương, mỗi đứa trích bảy mươi phần trăm thu nhập chuyển vào tài khoản chung đó để chi trả tiền nhà, tiền ăn uống, tiền hiếu hỉ và tích lũy quỹ khẩn cấp. Ba mươi phần trăm còn lại thuộc về quyền tự do cá nhân của mỗi người. Con dùng tiền đó để bảo dưỡng xe máy, cà phê với bạn bè; T. dùng tiền đó để mua váy áo, mỹ phẩm chăm sóc bản thân mà không ai phải xin phép hay giải trình với ai."

T. nhìn D., mắt ánh lên sự tự hào:

"Nhờ rạch ròi như rứa mà tụi con thấy đầu óc nhẹ nhõm vô cùng chú à. Tụi con không có cảm giác ai đang lợi dụng ai, ai đang hy sinh nhiều hơn ai. Tiền bạc được đưa ra ngoài sáng thì tình cảm lại càng thêm gắn kết, bền chặt."

3. Lòng tin trong hôn nhân như mạch nước ngầm trong vắt

Tôi nghe hai đứa giãi bày mà trong lòng thấy xúc động và phấn khởi lạ thường. Đây chính là hình mẫu của một tình yêu hiện đại, văn minh và đầy trách nhiệm mà những người trẻ ngày nay rất cần học hỏi.

Tôi rót đầy chén trà cho hai đứa, mỉm cười rạng rỡ:

"Hai đứa tụi con làm như rứa là trúng phóc, trúng một trăm phần trăm luôn đó! Chú rất khâm phục sự chín chắn và bản lĩnh của hai đứa. Rất nhiều người già đầu rồi mà vẫn không ngộ ra được cái chân lý giản dị này."

Tình yêu đích thực không sợ sự rõ ràng, chỉ có sự lừa dối và lòng tham mới sợ ánh sáng của sự minh bạch. Khi hai người có thể ngồi lại bên nhau, nhìn thẳng vào mắt nhau để bàn về từng đồng bạc cắc, từng khoản nợ và từng kế hoạch chi tiêu, đó là lúc hai người đã trao cho nhau sự tin cậy ở mức độ cao nhất.

Minh bạch về tài chính không làm mất đi sự lãng mạn, mà trái lại, nó tạo ra một mảnh đất an toàn, vững chãi để sự lãng mạn có thể đơm hoa kết trái lâu dài. Khi không còn nỗi lo nơm nớp về cơm áo gạo tiền bị thiếu hụt bất ngờ, khi không còn sự nghi kỵ giấu giếm, hai vợ chồng mới có thể thảnh thơi nắm tay nhau đi dạo bên bờ biển Mỹ Khê mỗi chiều, mới có thể vui vẻ cùng nhau nấu một bữa cơm ngon mà không vướng bận âu lo.

Tôi đứng dậy, lấy tập giấy bảo hành và chiếc bút bi trao cho D.:

"Bộ vòi sen với bình nước nóng này chú tính giá gốc cho hai đứa, coi như món quà nhỏ chú mừng cho sự chín chắn của đôi vợ chồng trẻ. Chú chúc hai đứa trăm năm hạnh phúc, cùng nhau tích lũy để sớm mua được căn nhà của riêng mình. Nhớ gửi thiệp cưới cho chú nghe!"

T. và D. cùng đứng dậy, hai khuôn mặt trẻ trung rạng ngời nắm chặt lấy tay nhau cúi đầu cảm ơn tôi. Tôi nhìn theo đôi bạn trẻ chở nhau trên chiếc xe máy chở theo thùng đồ điện nước, tiếng cười giòn tan tan vào ánh nắng chiều thanh bình của thành phố.

Lòng tin trong hôn nhân giống như một mạch nước ngầm trong vắt len lỏi dưới chân những hàng cây. Càng minh bạch, càng rành mạch bao nhiêu thì dòng chảy yêu thương càng êm ả, ngọt lành bấy nhiêu. Những người dám đối diện với thực tế đời sống bằng sự chân thành và thẳng thắn, chính là những người đang nắm giữ trong tay chiếc chìa khóa để mở ra cánh cửa của một cuộc hôn nhân hạnh phúc vẹn tròn và viên mãn trăm năm.